در باره ساواک؛ گفتوگو با دکتر مظفر شاهدی(نویسنده کتاب: ساواک سازمان اطلاعات و امنیت کشور 1335- 1357) گفتوگو از: علی عوضخواه1-به بهانه نمایش اخیر مستندگونه پرویز ثابتی از تلویزیون منوتو، به عنوان معروفترین مسئول ساواک، بفرمایید چه شد که رژیم پهلوی به فکر تشکیل ساواک افتاد؟پاسخ پرسش 1: همچنانکه قبلاً هم در برخی از مصاحبهها و نوشتههایم اشاره کردهام، تأسیس ساواک در ایران اساساً پروژهای آمریکایی و معلولِ شکلگیری و تداومِ وضعیت جنگ سرد در میان دو اردوگاهِ جهان سرمایهداری (تحت رهبری ایالات متحده آمریکا) و دنیای کمونیسم (با هدایتِ اتحاد جماهیر شوروی)، از اواخر جنگ جهانی دوم بدانسو بود. در واقع غرب (و بهطور مشخص آمریکا و انگلیس) که بهویژه با کودتای 28 مرداد 1332 و از میان برداشتن همان دموکراسی و مردمسالاریِ نیمبندِ 12 ساله متعاقبِ برکناری رضاشاه از سلطنت (1320- 1332) و تسلط بر مقدرات سیاسی کشور، عملاً ایران را در جرگه کشورهای اقماریِ وابسته بهاردوگاه جهان سرمایهداری غرب وارد کرده بودند، بهویژه بههدفِ مقابلهِ مؤثرتر و هماهنگترِ با نفوذ و سلطهِ احتمالیِ دنیای کمونیسم و بهطور مشخص شوروی و عوامل داخلی آن در ایران (که در آن برهه حزب توده مهمترینِ و شناختهشدهترین آن عوامل و عناصر وابسته بهشوروی در ایران محسوب میشد)، تشکیل و فعالیتِ یک سازمان اطلاعاتی- امنیتی و جاسوسیِ انسجامیافتهترِ جدیدی را در ایران، ضروری دیدند. بهویژه اینکه ایران، مرزهای زمینی و دریاییِ طولا و در عینحال بسیار حساسی هم با اتحاد جماهیر شوروی داشت. پیش از آن، ایران در سازمان منطقهای سنتو (با حضور رسمی ترکیه و پاکست

حزب رستاخیز ملت ایران؛ فرازوفرود: اسفند 1353- مهر 1357گفتوگو با دکتر مظفر شاهدی گفتوگو از: الهام داناییسرشتپرسش 1: به عنوان سوال اول لطفا تاریخچه ای از چگونگی شکلگیری و فعالیت احزاب در جهت دمکراسی نمایشی در طول دوران 37 ساله سلطنت پهلوی دوم، بفرمایید.پاسخ پرسش 1: باید عرض کنم، طی 12 ساله نخست سلطنت محمدرضاشاه پهلوی (1320- 1332) که کودتای 28 مرداد 1332 پایانبخش آن بود، بهرغم فضای سیاسی و اجتماعی کمابیش آزادی که در عرصه کشور شکل گرفت، اما، جامعه ایرانی، بهدلایل گوناگون داخلی و خارجی، ظرفیت سیاسی و اجتماعی بسندهای برای تقویت و بلکه نهادینه کردن یک نظام دموکراتیک مبتنی بر رقابت احزاب و گروههای سیاسی در چارچوب قانون اساسی مشروطه پیدا نکرد. بعد از کودتا هم که حکومت پساکودتایی، که از حمایت کودتاچیان خارجی (بهطور مشخص آمریکا و انگلیس) هم برخوردار شده بود، بهسرعت، همه احزاب و جریانهای سیاسیِ مستقل را سرکوب و از میان برداشت. فقط از اوایل سال 1336 و بهدنبال گسترش بحرانهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، بههدف ارائه نمایشی کنترل شده از شیوه بهاصطلاح دموکراتیک و مشروطه سیاستورزی و حکمرانی (تا جایی که هم حامیان خارجی آن را راضی کند و هم اینکه دامنه اعتراضات و انتقادات سیاسی و اجتماعیِ داخلی را کاهش دهد)، بهتأسیس دو حزب مردم (بهعنوان حزب پیشاپیش در اقلیت! در اردیبهشت 1336) و ملیون (باز بهعنوان حزب پیشاپیش در اکثریت! در دی 1336) اقدام کرد؛ که بهترتیب اسدالله علم و منوچهر اقبال (هر دو از فداییان اعلیحضرت همایونی!) آنها را هدایت میکردند. اما اولین مرحلهِ این نظام دو حزبیِ تحت سیطره اعلیحضرت هما